Een bezoek aan Wenen is voor ons niet compleet zonder een pauze in een koffiehuis. Even zitten, een koffie bestellen en kijken wat er om je heen gebeurt. Met een krant op tafel en een stuk taart erbij mag zo’n koffiepauze gerust wat langer duren.
De Wiener Kaffeehauskultur hoort bij de stad. Sinds 2011 staat deze traditie in het Oostenrijkse register van immaterieel cultureel erfgoed van de Oostenrijkse UNESCO-commissie. Die erkenning gaat over de koffiehuiscultuur, niet over afzonderlijke gebouwen.
De beroemde koffiehuizen in het centrum trekken veel bezoekers. Toch hoef je niet bij de bekendste naam aan te schuiven. Kijk ook in zijstraten of buiten de drukste winkelgebieden. Een minder bekend koffiehuis kan net zo goed de plek zijn waar je prettig een uur blijft zitten.
Ons advies: kies ook op sfeer
Wil je een beroemd interieur zien, dan kan een bezoek aan Sacher of Café Central een doel op zich zijn. Zoek je vooral een rustige koffiepauze? Laat dan ook een vrije tafel, de sfeer en het gebak in de vitrine meewegen.
Wat is een Kaffeehaus?
Een traditioneel Weens Kaffeehaus herken je aan meer dan de koffiekaart. Marmeren tafeltjes, houten stoelen en krantenhouders horen bij het klassieke beeld. Maar vooral het gebruik maakt het bijzonder: je spreekt er af, leest de krant, werkt aan iets of zit gewoon een tijdje voor je uit te kijken.
Een Café-Konditorei legt meer nadruk op taart en gebak; bij een espressobar staat de koffie centraal. Die grenzen zijn niet altijd scherp. Ook in een Konditorei kun je uitgebreid gaan zitten en de Weense koffiecultuur ervaren.
Voor ons hoort daar bij voorkeur een echte kop bij, een glas water ernaast en tijd om rustig te drinken. Koffie voor onderweg kan handig zijn, maar plan tijdens je stedentrip ook een koffiepauze waarbij je nergens naartoe hoeft.
Wat bestel je in een Weens koffiehuis?
Op de kaart staan namen als Melange, Kleiner Brauner en Einspänner. Ze vertellen iets over de bereiding en de toevoeging van melk, room of slagroom. Met deze vier bestellingen kom je al een heel eind:
| Koffie | Wat krijg je? |
|---|---|
| Wiener Melange | Koffie met warme melk en melkschuim. Een toegankelijke keuze als je van koffie met melk houdt. |
| Kleiner Brauner | Een kleine, sterke koffie met koffieroom, soms apart geserveerd. |
| Verlängerter | Een kleine zwarte koffie aangevuld met heet water. Bestel hem schwarz als je geen melk of room wilt. |
| Einspänner | Koffie met slagroom, geserveerd in een glas. |
Dit zijn de klassieke bereidingen; de verhoudingen kunnen per huis verschillen. Zo kan een koffiehuis ook een eigen Melange serveren. Lees daarom de omschrijving op de kaart als je precies wilt weten wat je krijgt.
Lees alles over koffie in Wenen
Daar mag natuurlijk iets zoets bij. Bekijk de vitrine voordat je bestelt: misschien spreekt de Apfelstrudel je aan, of ligt er een taart die je nog niet kent. Naast gebak bieden veel koffiehuizen ook ontbijt of hartige gerechten aan. Kijk op de menukaart wat er op dat moment verkrijgbaar is.
En die beroemde Weense obers?
De bediening kan in een traditioneel koffiehuis wat formeler zijn dan je in Nederland gewend bent. Een droge opmerking hoort soms bij de omgangsvorm. Dat kan grappig zijn, maar je hoeft onvriendelijke service niet als onderdeel van de attractie te beschouwen.
Bestel rustig en vraag om uitleg als je een naam op de kaart niet kent. Wil je afrekenen? Vraag dan aan tafel om de rekening: „Zahlen, bitte.” Wil je een fooi geven, noem dan bij het betalen het totaalbedrag inclusief fooi.
Sachertorte: chocolade, abrikozenjam en Schlagobers
De Sachertorte is een van de bekendste taarten van Wenen. Hij bestaat uit chocoladecake met abrikozenjam en chocoladeglazuur. Het is een stevige, zoete taart waar je prima even voor kunt gaan zitten.
Traditioneel krijg je er ongezoete slagroom bij, in Oostenrijk Schlagobers genoemd. Die combinatie hoort ook bij de Original Sacher-Torte. Dat betekent niet dat slagroom in Oostenrijk altijd ongezoet is.
Welke koffie je erbij drinkt, bepaal je zelf. Een Wiener Melange maakt de combinatie romig; een zwarte koffie kan juist prettig zijn naast de zoete taart. Je hoeft er geen speciale Sacher-koffie bij te bestellen.
Sacher of Demel?
Wie de lekkerste Sachertorte maakt, kan ik niet voor je beslissen. Ik heb de taart bij zowel Sacher als Demel gegeten en twijfel iedere keer weer. De sfeer bij Demel spreekt mij persoonlijk iets meer aan. Vooral het doorkijkje naar de banketbakkerij vind ik leuk: je ziet er iets van het werk achter al dat gebak.
Demel aan de Kohlmarkt
Demel ligt aan Kohlmarkt 14, vlak bij de Hofburg. Het voormalige hofbanketbakkershuis is ook een adres om de vitrine uitgebreid te bekijken voordat je kiest. Je bent er niet verplicht om voor Sachertorte te gaan.
Volgens de eigen website is Demel dagelijks geopend van 10.00 tot 19.00 uur en zijn reserveringen niet mogelijk. Vanaf U-Bahnstation Herrengasse loop je ernaartoe. Controleer voor je bezoek de actuele informatie van Demel.
Café Sacher naast de Staatsopera
Bij Café Sacher draait het bezoek om de Original Sacher-Torte en de bekende Sacher-sfeer. Het adres is Philharmonikerstraße 4, naast de Staatsopera en op loopafstand van station Karlsplatz.
Wil je hier graag naartoe? Kijk dan vooraf op de officiële website. Café Sacher biedt online tafelreserveringen aan. Daar vind je ook de menukaart en actuele openingstijden. Bekijk Café Sacher en de reserveringsmogelijkheden.
Sacher of Demel? Kies Sacher als je juist de Original Sacher-Torte in het bekende café wilt eten. Mijn persoonlijke voorkeur voor de omgeving gaat uit naar Demel. Voor een ontspannen koffiepauze hoeft geen van beide op je lijst te staan: Wenen heeft genoeg andere koffiehuizen.
Café Central
Café Central ligt in Palais Ferstel, op de hoek van de Herrengasse en Strauchgasse. Het opende in 1876 en werd een ontmoetingsplek voor schrijvers en denkers. Onder anderen Peter Altenberg en Arthur Schnitzler zijn verbonden met de geschiedenis van het koffiehuis. De hoge gewelven en zuilen maken de zaal tot een belangrijke reden om hierheen te gaan.
Café Central is tijdelijk gesloten
Café Central is sinds 16 maart 2026 gesloten voor een uitgebreide renovatie. Volgens de officiële website staat de heropening gepland voor winter 2026. Controleer de datum voordat je een bezoek plant.
Tijdens de werkzaamheden verwijst Café Central bezoekers naar DECENTRAL, Freyung 3/1. Dit is een moderne dependance; het historische interieur van Café Central zie je daar niet. Bekijk de actuele informatie van Café Central.
Na de heropening is station Herrengasse een handig vertrekpunt voor een bezoek. Controleer dan ook opnieuw de openingstijden en reserveringsmogelijkheden. Zo voorkom je dat je voor een gesloten deur staat of onnodig moet wachten.
Neem tijd voor een koffiehuis dat bij je past
Een beroemd Kaffeehaus kan een leuke ervaring zijn, maar laat de naam op de gevel niet alles bepalen. Een fijne tafel, prettige bediening en een taart die je aanspreekt zijn minstens zo belangrijk. Kies een plek waar je wilt blijven zitten en geef je voeten even rust. Die volgende bezienswaardigheid komt daarna wel.
