Stephansdom in Wenen bezoeken

Je kunt in het centrum van Wenen nauwelijks om de Stephansdom heen. De 136 meter hoge zuidelijke toren steekt ver boven de binnenstad uit en het dak met zijn duizenden gekleurde tegels herken je direct. Toch zou ik het niet alleen bij een foto vanaf de Stephansplatz laten. Loop vooral ook even naar binnen, want pas daar merk je hoe groot en bijzonder deze kathedraal werkelijk is.

Een bezoek aan de Stephansdom is alleen iets minder eenvoudig dan het op het eerste gezicht lijkt. Je kunt een gedeelte van de kerk vrij binnenlopen, maar voor een uitgebreider bezoek aan de kathedraal, de twee torens, de catacomben en het Dom Museum heb je verschillende tickets nodig. Die hoef je lang niet allemaal te kopen.

Wil je vooral het interieur bekijken, dan heb je aan een kort bezoek voldoende. Voor het uitzicht kun je kiezen tussen de noordelijke toren met lift en de veel hogere zuidelijke toren met 343 treden. Het complete ticket is vooral interessant wanneer je ook de catacomben en het Dom Museum wilt bezoeken. Hieronder leg ik precies uit wat gratis is, wat de verschillende onderdelen kosten en welk ticket voor jou de beste keuze is.

Stephansdom bezoeken: praktische informatie

De kerk is langer geopend dan de gedeelten die bedoeld zijn voor toeristische bezoeken. Kom je buiten de officiële bezoektijden, dan kan er een mis of andere kerkelijke activiteit plaatsvinden. Delen van de kathedraal kunnen dan afgesloten zijn.

De noordelijke en zuidelijke toren zijn dagelijks geopend van 09.00 tot 19.00 uur. Voor de noordelijke toren vertrekt de laatste lift om 18.30 uur. De laatste beklimming van de zuidelijke toren begint om 18.15 uur.

Openingstijden kunnen door missen, feestdagen en bijzondere gebeurtenissen worden aangepast. Controleer daarom voor je bezoek altijd even de actuele tijden op de officiële website van de Stephansdom.

Wat kost een bezoek aan de Stephansdom?

Je kunt de Stephansdom binnenlopen zonder direct een ticket te kopen. Vanuit het vrij toegankelijke gedeelte krijg je al een goede indruk van de kerk, maar je kunt niet overal komen. Voor een uitgebreider bezoek aan het middenschip, de torens en de catacomben betaal je afzonderlijk entree.

Een los ticket kost € 8 per onderdeel. Wil je alleen de kerk uitgebreider bekijken en daarna met de lift naar de noordelijke toren, dan betaal je dus € 16. Voor kinderen tot en met 14 jaar kosten de losse tickets € 3 per onderdeel.

Wanneer is het all-in-ticket voordeliger?

Het all-in-ticket kost € 29 en geeft toegang tot:

• de Stephansdom met een digitale audiogids;
• de noordelijke toren met lift;
• de zuidelijke toren met 343 treden;
• een openbare rondleiding door de catacomben;
• het Dom Museum Wien.

Het complete ticket is vooral interessant wanneer je minstens drie of vier betaalde onderdelen wilt bezoeken. Voor alleen de kerk en één toren ben je met losse tickets voordeliger. Houd er bovendien rekening mee dat je voor het volledige programma al snel twee tot drie uur nodig hebt.

Mijn advies: koop niet automatisch het duurste ticket. Wil je vooral het uitzicht zien, kies dan één van de twee torens. De noordelijke toren is bereikbaar met een lift en brengt je dicht bij de Pummerin. Vanaf de hogere zuidelijke toren heb je het beste panorama, maar daarvoor moet je wel 343 treden beklimmen.

Wil je de kerk, beide torens, de catacomben én het museum bezoeken, dan is het all-in-ticket de logischste keuze.

Reserveer het all-in-ticket voor de Stephansdom

Noordelijke of zuidelijke toren: welke kun je het beste kiezen?

De Stephansdom heeft twee torens die je kunt bezoeken. Ze kosten allebei € 8, maar de ervaring is totaal verschillend. Welke toren je het beste kunt kiezen, hangt vooral af van hoeveel trappen je wilt lopen en wat je graag wilt zien.

Noordelijke toren: met de lift naar de Pummerin

De noordelijke toren is 68 meter hoog en bereikbaar met een lift. Hier hangt de beroemde Pummerin, de grootste kerkklok van Oostenrijk en een van de grootste vrij luidende kerkklokken van Europa.

Vanaf het platform sta je bovendien dicht bij het kleurrijke dak van de Stephansdom. Je kunt daardoor de patronen, de dubbelkoppige adelaar en het stadswapen van Wenen veel beter bekijken dan vanaf de Stephansplatz.

De noordelijke toren is de beste keuze wanneer je:

• geen 343 treden wilt beklimmen;
• de Pummerin van dichtbij wilt zien;
• vooral het gekleurde dak wil fotograferen;
• met kinderen reist of minder goed ter been bent.

Houd er rekening mee dat ook de noordelijke toren niet volledig rolstoeltoegankelijk is. De lift is vrij smal en naar het hoger gelegen gedeelte van het platform leiden nog twaalf treden.

Zuidelijke toren: 343 treden door een smalle wenteltrap

De zuidelijke toren wordt door de Weners liefkozend de Steffl genoemd. Met een hoogte van 136,4 meter is dit de hoogste toren van de Stephansdom. Als bezoeker kom je echter niet helemaal bovenaan. Na 343 treden bereik je de Türmerstube op ongeveer 67 meter hoogte.

De klim gaat over een smalle wenteltrap waar bezoekers elkaar onderweg moeten passeren. Vooral het laatste gedeelte kan behoorlijk inspannend zijn. Eenmaal boven word je beloond met een weids uitzicht over de daken van de historische binnenstad.

Kies de zuidelijke toren wanneer je:

• het klimonderdeel van de belevenis vindt;
• goed ter been bent;
• van een weids uitzicht over Wenen wilt genieten;
• geen last hebt van smalle trappen of kleine ruimtes.

Mijn keuze

Wil je zonder al te veel moeite een mooi uitzicht en het beroemde dak van dichtbij zien, dan zou ik de noordelijke toren kiezen. De zuidelijke toren is vooral leuk wanneer je bewust voor de klim en de historische Türmerstube gaat.

Beide torens op dezelfde dag bezoeken is alleen de moeite waard als je het complete ticket hebt en echt alles van de Stephansdom wilt zien. Voor de meeste bezoekers is één toren voldoende.

Wat kun je binnen in de Stephansdom zien?

De buitenkant van de Stephansdom is uitbundig en kleurrijk, maar binnen is de sfeer juist donker en ingetogen. Hoge gotische zuilen, spitsbogen en gewelven trekken je blik automatisch omhoog. Zelfs wanneer je normaal gesproken weinig met kerken hebt, is het moeilijk om niet onder de indruk te raken van de enorme ruimte.

Vanuit het vrij toegankelijke gedeelte bij de ingang kun je het middenschip en het hoogaltaar al zien. Voor de kunstwerken, kapellen en grafmonumenten verderop in de kerk heb je een ticket voor het uitgebreide kerkbezoek nodig.

Het barokke hoogaltaar

Achter in het middenschip staat het grote barokke hoogaltaar. Het vormt een opvallend contrast met de veel oudere gotische architectuur van de kerk. Het altaar werd in de zeventiende eeuw gebouwd en toont de steniging van de heilige Stefanus, aan wie de kathedraal is gewijd.

Kijk onderweg niet alleen naar het altaar, maar ook omhoog. De hoge gewelven en lange rijen zuilen laten goed zien hoe groot de Stephansdom werkelijk is.

De stenen kansel

Een van de bijzonderste kunstwerken in de kerk is de laatgotische stenen kansel. De trap kronkelt rond een zuil en is versierd met kleine dieren, bladeren en gezichten. Op de kansel zelf zijn vier kerkvaders afgebeeld.

Onder de trap kijkt een stenen man vanuit een klein venster de kerk in. Deze figuur staat bekend als de Fenstergucker en wordt vaak gezien als een zelfportret van de maker van de kansel. Het is een detail waar je gemakkelijk voorbijloopt als je niet weet dat het er zit.

Het graf van keizer Frederik III

In het zuidelijke koor staat de enorme roodmarmeren sarcofaag van keizer Frederik III. Alleen de dekplaat weegt al ongeveer acht ton. Het graf is rijk versierd met honderden gebeeldhouwde figuren, wapens en symbolen.

Frederik III speelde een belangrijke rol bij de verdere bouw van de Stephansdom. Zijn beroemde afkorting A.E.I.O.U. kom je op verschillende plekken in Oostenrijk tegen en is ook op zijn grafmonument terug te vinden.

Het Wiener Neustädter Altar

Het Wiener Neustädter Altar is een van de oudste en waardevolste altaren in de Stephansdom. Het kleurrijke veelluik dateert uit de vijftiende eeuw en toont tientallen scènes met heiligen en Bijbelse verhalen.

Het altaar overleefde de grote brand die de kerk in april 1945 zwaar beschadigde. Veel andere delen van het interieur gingen toen verloren en moesten na de Tweede Wereldoorlog opnieuw worden opgebouwd.

Neem voor het interieur ongeveer een halfuur de tijd. Met een audiogids of rondleiding kun je gemakkelijk langer binnen blijven, maar voor de meeste bezoekers zijn het hoogaltaar, de kansel en het graf van Frederik III de belangrijkste onderdelen.

De catacomben onder de Stephansdom

Onder de Stephansdom en een deel van de Stephansplatz ligt een uitgebreid stelsel van grafkamers en gangen. Je kunt de catacomben niet zelfstandig bezoeken. Toegang is alleen mogelijk tijdens een openbare rondleiding onder begeleiding van een gids van de kathedraal.

De rondleiding duurt ongeveer dertig minuten en begint in de kerk bij de ingang van de catacomben. Voor individuele bezoekers is vooraf reserveren normaal gesproken niet nodig. Een los ticket kost € 8 voor volwassenen en € 3 voor kinderen van 6 tot en met 14 jaar.

Wat zie je tijdens de rondleiding?

Het eerste gedeelte bestaat uit de grafkelders van bisschoppen en leden van het Oostenrijkse vorstenhuis. In de Hertogelijke Crypte ligt onder anderen hertog Rudolf IV begraven. Hij gaf in 1359 opdracht voor de gotische uitbreiding van de Stephansdom.

In dezelfde crypte staan koperen urnen met de ingewanden van verschillende Habsburgers. Hun lichamen werden meestal bijgezet in de Kapuzinergruft en hun harten in de Augustinerkirche. De Habsburgers konden daardoor op drie verschillende plaatsen in Wenen een laatste rustplaats hebben.

Daarna gaat de rondleiding verder naar het oude kerkhof onder de Stephansplatz. In de donkere ruimtes liggen duizenden botten en schedels van voormalige inwoners van Wenen. Een deel van hen overleed tijdens de pestepidemieën die de stad in de zeventiende en achttiende eeuw troffen.

Wanneer kun je de catacomben bezoeken?

De rondleidingen vinden meerdere keren per dag plaats. Op zon- en feestdagen geldt meestal een beperkter programma. De tijden kunnen door missen, feestdagen en andere kerkelijke activiteiten veranderen.

Bekijk daarom vlak voor je bezoek de actuele rondleidingstijden op de officiële website van de Stephansdom.

Zijn de catacomben de moeite waard?

De catacomben zijn vooral interessant wanneer je meer wilt zien dan alleen het bekende interieur en de torens. Het is geen groot ondergronds museum, maar een korte en soms behoorlijk macabere rondleiding door een minder zichtbaar deel van de Weense geschiedenis.

Door de smalle gangen en verschillende trappen zijn de catacomben niet rolstoeltoegankelijk. Met heel jonge kinderen of wanneer je slecht ter been bent, zou ik dit onderdeel overslaan. Fotograferen is tijdens de rondleiding niet toegestaan.

De rondleiding door de catacomben is ook inbegrepen bij het all-in-ticket.

Tips voor je bezoek aan de Stephansdom

De Stephansdom staat midden in het drukste deel van Wenen. Overdag lopen grote groepen bezoekers vanaf de Kärntner Straße en de Graben richting de kathedraal. Met een beetje planning kun je de grootste drukte redelijk eenvoudig vermijden.

Kom vroeg voor foto’s zonder mensenmassa

Wil je de buitenkant en de Stephansplatz rustig fotograferen, ga dan vroeg in de ochtend. Winkels zijn dan nog gesloten en de meeste dagjesmensen en reisgroepen moeten nog arriveren.

Voor het interieur kun je het beste aan het begin van de officiële bezoektijd naar binnen gaan. De kerk zelf is al eerder geopend, maar dan kunnen delen uitsluitend beschikbaar zijn voor gebed en kerkdiensten.

Houd rekening met kerkdiensten

De Stephansdom is geen museum, maar een actieve rooms-katholieke kerk. Missen, uitvaarten en andere kerkelijke gebeurtenissen hebben altijd voorrang. Daardoor kunnen gedeelten tijdelijk gesloten zijn of kunnen rondleidingen en bezoektijden veranderen.

Controleer vlak voor vertrek daarom de actuele informatie op de officiële website.

Trek passende kleding aan

Bij een bezoek aan de Stephansdom worden bedekte schouders en passende kleding verwacht. Zeer korte rokken, mouwloze shirts en hoofddeksels voor mannen zijn niet toegestaan. Zet ook het geluid van je telefoon uit en praat zacht wanneer er een kerkdienst bezig is.

Kies vooraf wat je wilt zien

De kaartverkoop voor de kerk, de torens en de catacomben bevindt zich niet allemaal op dezelfde plek. Bedenk daarom vooraf welke onderdelen je wilt bezoeken. Daarmee voorkom je dat je in de verkeerde rij aansluit of automatisch een duurder ticket koopt dan je nodig hebt.

Voor de meeste bezoekers is de kerk in combinatie met één toren voldoende. Alleen wanneer je ook de catacomben en het Dom Museum wilt bekijken, biedt het all-in-ticket echt meerwaarde.

Toegankelijkheid

De hoofdingang van de Stephansdom is zonder trappen toegankelijk. De noordelijke toren heeft een lift, maar is slechts gedeeltelijk geschikt voor rolstoelgebruikers. De lift is smal en naar het hoger gelegen deel van het platform leiden nog twaalf treden.

De zuidelijke toren en de catacomben zijn niet rolstoeltoegankelijk. Voor de zuidelijke toren moet je 343 treden beklimmen en ook de route door de catacomben bevat meerdere trappen.

Bezoek je de Stephansdom met kinderen?

Met kinderen zou ik kiezen voor het interieur en de noordelijke toren. De rit met de lift, het uitzicht en de enorme Pummerin zijn aantrekkelijker dan een lange uitleg over alle altaren.

De smalle wenteltrap van de zuidelijke toren kan met kleine kinderen onpraktisch zijn. Ook de catacomben zijn door de donkere gangen, menselijke botten en grafkelders niet voor ieder kind geschikt.

De geschiedenis van de Stephansdom

Op de plek van de huidige Stephansdom stond in de twaalfde eeuw al een kerk. Deze eerste romaanse kerk werd in 1147 ingewijd en lag destijds nog aan de rand van de stad. Van dit oudste gebouw zijn onder andere het grote westelijke portaal, het Riesentor, en de twee kleinere Heidentürme bewaard gebleven.

Van romaanse kerk naar gotische kathedraal

In de eeuwen daarna werd de kerk steeds verder uitgebreid. Onder hertog Rudolf IV begon in 1359 de bouw van de grote gotische kathedraal die we tegenwoordig herkennen. Hij wilde van Wenen een belangrijk religieus en politiek centrum maken dat kon concurreren met steden als Praag.

De bouw van de zuidelijke toren duurde tientallen jaren en werd in 1433 voltooid. Met zijn hoogte van 136,4 meter bepaalde de toren eeuwenlang het silhouet van Wenen. De noordelijke toren had oorspronkelijk ongeveer even hoog moeten worden, maar de bouw werd in de zestiende eeuw stilgelegd. De onvoltooide toren kreeg later zijn opvallende koepel en werd de plek waar de Pummerin kwam te hangen.

Het kleurrijke dak bestaat uit ongeveer 230.000 geglazuurde dakpannen. In de patronen zijn onder andere het wapen van Wenen en de dubbelkoppige adelaar van de Habsburgers verwerkt.

Brand en wederopbouw

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werd de Stephansdom zwaar beschadigd. In april 1945 sloeg een brand vanuit omliggende gebouwen over naar de kathedraal. Het dak stortte in, een groot deel van het interieur ging verloren en de oude Pummerin viel uit de noordelijke toren.

Na de oorlog werd de Stephansdom met hulp uit heel Oostenrijk opnieuw opgebouwd. Iedere deelstaat droeg bij aan een ander onderdeel van de restauratie. De heropening van de kathedraal groeide daardoor uit tot een symbool van de wederopbouw van Oostenrijk.

Mozart en de Stephansdom

Wolfgang Amadeus Mozart was op verschillende manieren met de Stephansdom verbonden. Hij trouwde hier in 1782 met Constanze Weber en twee van hun kinderen werden in de kathedraal gedoopt.

Na zijn overlijden in 1791 werd zijn lichaam in de Stephansdom ingezegend. Mozart werd hier echter niet begraven, zoals vaak wordt beweerd. Na de plechtigheid werd zijn lichaam naar het Sankt Marxer Friedhof buiten de toenmalige stadsmuren gebracht.

In de Stephansdom vinden nog regelmatig concerten plaats met muziek van Mozart en andere componisten die met Wenen verbonden zijn.

Op het Zentralfriedhof in Wenen staat Mozart tussen de bekende monumenten van componisten als Beethoven, Schubert en Brahms. Dit is echter alleen een herdenkingsmonument en niet zijn echte graf. Het monument werd in 1859 geplaatst op de vermoedelijke begraafplaats op het Sankt Marxer Friedhof en later overgebracht naar groep 32A van het Zentralfriedhof. De stoffelijke resten van Mozart zijn nooit met zekerheid teruggevonden en liggen dus niet onder het monument.

Hoe kom je bij de Stephansdom?

De Stephansdom staat midden in de historische binnenstad van Wenen, aan de Stephansplatz. Vanuit vrijwel alle bekende bezienswaardigheden in het centrum kun je er gemakkelijk naartoe lopen.

Met het openbaar vervoer stap je uit bij metrostation Stephansplatz. Hier stoppen de lijnen U1 en U3. Een van de uitgangen komt direct op het plein voor de kathedraal uit. Vanaf Wien Hauptbahnhof reis je zonder overstappen met de U1 naar Stephansplatz. Vanaf Westbahnhof neem je rechtstreeks de U3.

Kom je vanaf de luchthaven met de trein naar Wien Mitte, dan kun je daar overstappen op de U3 richting Stephansplatz.

Meer uitleg over kaartjes, metrolijnen en reizen door de stad lees je op onze pagina over het openbaar vervoer in Wenen.

Met de auto naar de Stephansdom

De Stephansdom ligt in een voetgangersgebied. Je kunt dus niet met de auto tot aan de ingang rijden. In de omgeving zijn verschillende parkeergarages, maar parkeren in het centrum is duur en de straten rond de kathedraal zijn druk.

Kom je van buiten Wenen, dan is parkeren bij een P+R-garage aan de rand van de stad meestal eenvoudiger. Vanaf daar reis je met het openbaar vervoer verder naar Stephansplatz.

Wat ligt er in de buurt?

De Stephansdom vormt een goed beginpunt voor een wandeling door de Innere Stadt. Vanaf de kathedraal loop je via de Graben en de Kohlmarkt in ongeveer tien minuten naar de Hofburg.

Wandel je de andere kant op via de Kärntner Straße, dan bereik je de Weense Staatsopera en de Albertina. Direct achter de Stephansdom staat het Mozarthaus Vienna, waar Mozart tussen 1784 en 1787 woonde.

Je kunt een bezoek aan de Stephansdom daardoor gemakkelijk combineren met:

• de Graben en de Peterskirche;
• het Mozarthaus Vienna;
• de Hofburg;
• de Albertina;
• de Weense Staatsopera;
• een wandeling door de historische binnenstad.

Veelgestelde vragen over de Stephansdom

Laat dit veld leeg

Gratis tips voor je stedentrip naar Wenen

meld je aan voor onze gratis nieuwsbrief met tips, aanbiedingen, wandelroutes door Wenen.

We sturen je geen spam! Lees ons privacybeleid voor meer informatie.

Controleer je inbox of spammap om je abonnement te bevestigen.